Gestapelde Stad
Het gebouw met 7 niveaus is opgevat als een goed geïsoleerd karkas in massief en bruut beton, waarbij de massa zorgt voor thermische inertie en comfort voor bewoners, werknemers en bezoekers. Losse meubelobjecten fungeren als wanden om de moduleerbare ruimtes te scheiden en maken dat de ruimtes makkelijk kunnen worden heringedeeld mocht dat later nodig zijn. De « brute », bijna ‘casco’-manier van bouwen laat het beton volledig tot zijn recht komen en zorgt ervoor dat er in de afwerkingsfase veel kon worden uitgespaard. Ook de samenwerking met het aanpalend gebouw om het terrein en de werf (werfkraan, aannemer...) te delen, zorgde voor mooie besparingen.
Tot voor kort bevond zich in het centrum van Antwerpen een treurig ogend gapend perceel. cuypers en Q architecten bouwden er voor privé- en professioneel gebruik een stedelijke benedenbouw met – van onder naar boven – een patio en een praktijk verspreid over 2 lagen, een slaapverdieping die als buffer dient tussen praktijk en woning, een duplex leef- en eetruimte met overdekt terras en zithoek, en een volwaardige daktuin met zicht over de Antwerpse skyline. Boven het westelijk georiënteerde terras werd, aansluitend op de daktuin, een tuinkamer gebouwd. Door op deze manier met het aspect ruimte te spelen en verschillende functies opeen te stapelen, maakten cuypers en Q het mogelijk om op een kleine oppervlakte comfortabel te leven, de natuur haar plaats in de stad weer te geven en een minimale ecologische voetafdruk na te laten.
Het bouwproject is opgevat als een goed geïsoleerd karkas in massief en bruut beton, waarbij de massa zorgt voor thermische inertie en genivelleerd comfort voor bewoners, werknemers en bezoeker. Losse meubelobjecten fungeren als wanden om de moduleerbare ruimtes te scheiden en maken dat de ruimtes makkelijk kunnen heringedeeld worden mocht dat later nodig zijn.
In alle fasen van het bouwproces – voor, tijdens en na – werd bewust voor een duurzame aanpak gekozen, zowel op energetisch vlak als op het vlak van de ecologische voetafdruk, levensstijl en werkcultuur. Het bureau werkt o.a. met gedeelde werfauto’s en eigenaars en werknemers maken zo veel mogelijk gebruik van de fiets en het openbaar vervoer. Ook werd bewust gekozen voor vraaggestuurde balansventilatie met warmteterugwinning (systeem D+) en voor micro-warmtekrachtterugkoppeling met condensor. De bouwwerken worden uitgevoerd door lokale aannemers die gebruik maken van materialen uit eigen streek.
Ook is zowel aandacht besteed aan de nodige autonomie van de Gestapelde Stad an sich als aan de link met de buurt. Zo zijn de gevels zodanig ontworpen dat er een maximale transparantie voor de stad is en de bewoners en werknemers van het gebouw kunnen genieten van maximale passieve winsten in temperatuur en daglicht. De ‘brute’, bijna ‘casco’-manier van bouwen laat het beton volledig tot zijn recht komen en zorgt ervoor dat er in de afwerkingsfase veel kon worden uitgespaard. Ook de samenwerking met het aanpalend gebouw om het terrein en de werf (werfkraan, aannemer…) te delen, zorgde voor mooie besparingen.
PROSPERITY
Dankzij zijn ligging in de zogenaamde ‘parochie van miserie’ Sint-Andries in Antwerpen konden de bouwheren het bouwperceel voor een lage prijs (70 000 euro) aankopen en genieten van een verlaagd btw-tarief voor afbraak en wederopbouw in de binnenstad. Aan de basisstructuur werden nauwelijks materialen ter afwerking toegevoegd. Ook de indeling van de ruimtes gebeurde enkel door middel van lichte wanden en meubilair.
PEOPLE
Dankzij de ligging in de stad (winkels, scholen, hobby’s) en de opeenstapeling van verschillende bouwlagen, elk met hun eigen functie, speelt de architectuur van het gebouw perfect in op de verschillende soorten activiteiten die bewoners, werknemers en bezoekers er uitvoeren: slapen, eten, werken, ontspannen... Met een K33 en een E-peil van 47 scoort het gebouw op het vlak van comfort ruim beter dan de standaard. Het groendak fungeert dan weer als oase van natuur en rust in de dichtbebouwde Antwerpse binnenstad.
PLANET
De beschikbare grondoppervlakte (300 m²) werd optimaal benut door drie functies te bundelen. De open ruimten zijn gemakkelijk aan tepassen aan nieuwe noden en behoeften. De ecologische voetafdruk van « Gestapelde Stad » is klein dankzij de thermische inertie van het casco, de goed geïsoleerde en luchtdichte buitengevel en het vele glas dat voor passieve winsten in de winter zorgt. Verder maakt de Gestapelde Stad gebruik van balansventilatie met warmteterugwinningssysteem D+ en micro-warmtekrachtkoppeling met condensor. Wonen en werken in de stad combineren beperkt het aantal verplaatsingen en stimuleert het nemen van openbaar vervoer.
PARTICIPATION
De uitvoering van de werken gebeurde in nauwe samenspraak met de eigenaar van het aanpalend pand. Beide bouwheren maakten gebruik van één werfinrichting, wat niet enkel prijsgunstig was voor beide partijen maar ook de buurt ontlastte. Die buurt ervaart de realisatie van het Gestapelde Stad-project als deel van een ruimer stadsvernieuwingsproject trouwens als een grote meerwaarde.
Bouwheer:
cuypers & Q architecten
Architect:
cuypers & Q architecten
Aannemer:
Algemene bouwonderneming Frans Willems nv
De mening van de jury 2013 THE BLUE HOUSE/
« Gestapelde Stad » in Antwerpen is een sterk staaltje architectuur dat bijdraagt aan de verfraaiing van wijk en stad en is een mooi voorbeeld van multifunctionaliteit waarbij 3 functies worden gebundeld over de verschillende verdiepingen heen: kantoren, privéwoning en dakterras. Alles is gebouwd op een kleine grondoppervlakte waardoor de ecologische voetafdruk beperkt is. Door dit efficiënt gebruik van het perceel werden de kosten gedrukt en kreeg de natuur een plaats in de stad. Het gebouw kent een betonnen structuur, die ruw en tegelijkertijd warm is en interessante thermische kwaliteiten heeft. De vele open ruimtes zorgen niet alleen voor veel lichtinval, maar zijn ook aangenaam om in te leven en makkelijk aanpasbaar aan toekomstige wensen of behoeften.
Bogaardestraat 10-12
2000 Antwerpen
België
Flandre, Anvers
Galerie
