Community Land Trust Brussel (CLTB) beschouwt grond als een gemeenschappelijk goed. Daarom creëert het blijvend betaalbare koopwoningen op gemeenschapsgrond voor en met Brusselse gezinnen met een laag inkomen. Concreet koopt de vzw met subsidies van het Brussels Gewest enkele woningen, CLTB blijft eigenaar van de grond terwijl de bewoners, eigenaar worden van de woning. Op die manier worden woningen betaalbaar voor mensen met een laag inkomen en dit voor altijd, zonder dat nieuwe subsidies nodig zijn. Zo weet CLTB op participatieve wijze de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken.
Angelsaksisch model
CLTB is ontstaan uit een burgerinitiatief dat in 2008 besloot het Angelsaksisch woonconcept Community Land Trust in een Brussels jasje te steken. “Het toen nog in België onbekende model biedt een antwoord het grootstedelijke huisvesting- en armoedeprobleem én gaat op een duurzame manier om met overheidssteun” vertelt Geert De Pauw, coördinator van CLTB. Dankzij een overtuigende haalbaarheidsstudie kende het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in 2012 een subsidie toe voor de aankoop van een eerste gebouw. In 2015 trokken de eerste bewoners in, in de negen nieuwe CLT woningen. Midden 2017 zijn een honderdtal woningen en vier gemeenschapsvoorzieningen onder constructie. Intussen is CLTB een voorbeeld voor andere organisaties in België, maar ook in de rest van Europa.
Gemeenschapsgevoel
Één van de kerndoelstellingen van CLTB is gemeenschapsgevoel, solidariteit en sociale cohesie bevorderen. De multiculturele bewonersgroepen worden al gevormd voor de eerste steen wordt gelegd zodat iedere bewoner zijn of haar plek heeft. Deze multiculturaliteit vormt zowel een troef als een uitdaging. Bewoners spelen een centrale rol in de ontwikkeling van het project, waardoor ze achteraf het beheer graag op zich nemen. Alle woongroepen hebben, indien de locatie het toelaat, een collectieve tuin en ruimte. Deze gemeenschapsruimte doet dienst als vergaderruimte voor verenigingen of recreatieruimte voor bewoners.
PEOPLE
In eerste instantie wil CLTB arme, slecht gehuisveste gezinnen toegang verlenen tot betaalbare woningen. Via aangepaste communicatie tracht de vzw ook de allerarmsten onder hen te bereiken. Door mensen met een laag inkomen eigenaar te maken, creëert de vzw de mogelijkheid om kapitaal op te bouwen en uit de armoede te treden. CLTB hecht veel belang aan gemeenschapsvorming en solidariteit onder de multiculturele bewonersgroepen.
PLANET
Bij de bouw of renovatie van CLTB wordt voorkeur gegeven aan ecologische- en recuperatiematerialen. Verder zijn de woningen compacte, passieve of lage energiewoningen. Voor een optimaal gebruik van deze zuinige woningen worden de nieuwe bewoners uitvoerig gesensibiliseerd, geïnformeerd en begeleidt rond rationeel energiegebruik. Via activiteiten zoals fietslessen worden bewoners gestimuleerd om over te schakelen naar milieuvriendelijke mobiliteitsvormen. Ook intern zet CLTB in op milieuvriendelijke mobiliteit, onder andere door fiets en openbaar vervoer voor werkverkeer te stimuleren via de verloning, en via bedrijfsfietsen en fietsabonnement voor gebruik tijdens het werk.
PROSPERITY
De koopprijs wordt berekend in functie van het inkomen van de koper, zodanig dat de maandelijkse afbetaling niet hoger is dan een derde van het inkomen. Als de bewoner zijn woning verkoopt, ontvangt hij al wat hij zelf heeft geïnvesteerd, maar slechts een deel van de meerwaarde. Zo blijven de prijzen laag en kan een eenmalige overheidsinvestering woningen voor altijd betaalbaar houden. In 2017 bestaat het werkingsbudget van CLTB voor 90% uit subsidies en 10% uit giften, steun en bijdragen. Naast de vzw, staat de zusterorganisatie Stichting van Openbaar Nut Community Land Trust voor het beheer van een deel van de financiën en het vastgoed.
PARTICIPATION
Een participatief en inclusief besluitvormingsmodel is een van de hoekstenen van CLTB en CLT’s in het algemeen. Het woonproject wordt met andere woorden bestuurd als een gemeenschappelijk goed. “Het bestuur is samengesteld uit vertegenwoordigers van de bewoners, het middenveld en het Brussels Gewest, en is transparant. Dit governance model is iets waar we hard voor gevochten hebben en enorm fier op zijn” zegt Geert. Bij de realisatie van nieuwe projecten vormen de toekomstige bewoners projectgroepen die actief meedraaien, van ontwerp tot onderhandelfase. Hierdoor worden burgers met een laag inkomen centrale actoren bij de productie en het beheer van (een stukje van) de stad. Ook buren die niet in een CLT-huis wonen en overheden worden bij het bestuur betrokken.
België
Région de Bruxelles capitale