Waarom burgerpanels?

  • gewone burgers de kans te geven om op basis van evenwichtige en diepgaande informatie te delibereren en hun standpunt over te maken aan beleidsmakers, als aanvullend instrument ter ondersteuning van de besluitvorming;
  • het participatief leren en het wederzijds begrip te bevorderen via dialoog tussen burgers, politici, experten en stakeholders uit diverse achtergronden;
  • het publieke debat op een transparante manier te stimuleren en te ondersteunen tijdens de uitvoeringsfase van het project, en ook nadien door de aanbevelingen van de burgers breed te verspreiden bij stakeholders en het grote publiek.

Algemene methodologie

Een burgerpanel is gebaseerd op een aantal duidelijke criteria. De deelnemende burgers:

  • worden via loting geselecteerd uit een representatieve steekproef van de samenleving;
  • ontvangen en bestuderen evenwichtige en onderbouwde informatie, aangeleverd door diverse profielen zoals experten, stakeholders en vertegenwoordigers van de overheid, en vanuit uiteenlopende perspectieven;
  • gaan grondig met elkaar in beraad tijdens gesprekken die worden begeleid door facilitatoren, die erop toezien dat ieders stem wordt gehoord en gerespecteerd;
  • stellen gezamenlijk een burgerrapport op over het gekozen thema;
  • presenteren hun rapport en aanbevelingen publiek aan de bevoegde overheden en betrokken stakeholders.

Het burgerrapport wordt breed verspreid om een ruimer maatschappelijk debat te stimuleren. Het volledige proces verloopt transparant en krijgt media-aandacht.

In verschillende landen worden uiteenlopende benamingen gebruikt, soms met lichte verschillen in methodologie, zoals het aantal deelnemers of de duur van het traject: consensusconferenties, núcleos de intervención participativa, burgerjury’s, Planungszelle, enzovoort.

Huidige en vroegere projecten

Deliberatieve democratie-initiatieven ondersteund door de Stichting

Door de Stichting geïnitieerde burgerpanels

Deliberatieve democratie-initiatieven waarbij de Stichting betrokken is

De Stichting heeft de volgende processen op verschillende manieren ondersteund, onder meer in een adviserende rol, als lid van een stuurgroep of via de coördinatie van een specifiek werkdomein:

Nuttige referenties

Beleidsmakers, professionals in burgerparticipatie, onderzoekers en iedereen die burgers nauwer wil betrekken bij de ontwikkeling van het publieke beleid, kunnen de volgende bronnen nuttig vinden:

  • Stichting voor Toekomstige Generaties & G1000 (2019), 15 vragen die u zich moet stellen vóór de opstart van burgerparticipatie- en deliberatieprocessen zoals een panel, conferentie of burgerassemblee
    Als antwoord op de vele vragen over deliberatieve democratieprocessen die aan de Stichting voor Toekomstige Generaties en het door haar ondersteunde G1000-team werden gesteld door beleidsmakers van uiteenlopende strekkingen en bestuursniveaus, werden 15 kernpunten geformuleerd waarmee rekening moet worden gehouden bij de opzet van burgerdeliberaties (en die doorgaans ook relevant zijn voor andere vormen van burgerparticipatie).
    1. Welke initiële verwachtingen en doelstellingen? 2. Welke relatie en welk statuut ten opzichte van bestaande besluitvormingsprocessen? 3. Welke representativiteit en welke rekrutering van deelnemers? 4. Welke politieke ondersteuning? 5. Welke administratieve ondersteuning? 6. Wie stuurt aan, organiseert en faciliteert? 7. Welke plaats voor experten? 8. Welke vraag of vragen worden voorgelegd? 9. Wie formuleert de vraag of vragen? 10. Moeten de grenzen van de politieke bevoegdheden vooraf worden vastgelegd? 11. Welke methodes zorgen ervoor dat iedereen daadwerkelijk kan deelnemen? 12. Hoe wordt feedback georganiseerd naar de deelnemers en andere burgers? 13. Welke continuïteit wordt verzekerd? 14. Hoe kan het debat worden verbreed? 15. Welk budget is voorzien?
  • OESO (2020), Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions – Catching the Deliberative Wave (enkel in het Engels)
    Deze eerste vergelijkende empirische studie analyseert hoe deliberatieve processen die representatief zijn voor de diversiteit van een bevolking (zoals burgerassemblees en burgerjury’s) wereldwijd worden ingezet in de publieke besluitvorming.
    De studie is gebaseerd op gegevens uit 289 casestudies tussen 1986 en oktober 2019, voornamelijk in OESO-landen, en identificeert 12 verschillende modellen van deliberatieve processen. Ze formuleert principes van goede praktijken voor deliberatieve besluitvorming in het publieke domein en verkent drie pistes voor de institutionalisering van burgerdeliberatie. Leden van G1000 maakten deel uit van de internationale adviesgroep..Icône PDF Highlights | Icône PDF Full Report