Waarom burgerpanels?
- gewone burgers de kans te geven om op basis van evenwichtige en diepgaande informatie te delibereren en hun standpunt over te maken aan beleidsmakers, als aanvullend instrument ter ondersteuning van de besluitvorming;
- het participatief leren en het wederzijds begrip te bevorderen via dialoog tussen burgers, politici, experten en stakeholders uit diverse achtergronden;
- het publieke debat op een transparante manier te stimuleren en te ondersteunen tijdens de uitvoeringsfase van het project, en ook nadien door de aanbevelingen van de burgers breed te verspreiden bij stakeholders en het grote publiek.
Algemene methodologie
Een burgerpanel is gebaseerd op een aantal duidelijke criteria. De deelnemende burgers:
- worden via loting geselecteerd uit een representatieve steekproef van de samenleving;
- ontvangen en bestuderen evenwichtige en onderbouwde informatie, aangeleverd door diverse profielen zoals experten, stakeholders en vertegenwoordigers van de overheid, en vanuit uiteenlopende perspectieven;
- gaan grondig met elkaar in beraad tijdens gesprekken die worden begeleid door facilitatoren, die erop toezien dat ieders stem wordt gehoord en gerespecteerd;
- stellen gezamenlijk een burgerrapport op over het gekozen thema;
- presenteren hun rapport en aanbevelingen publiek aan de bevoegde overheden en betrokken stakeholders.
Het burgerrapport wordt breed verspreid om een ruimer maatschappelijk debat te stimuleren. Het volledige proces verloopt transparant en krijgt media-aandacht.
In verschillende landen worden uiteenlopende benamingen gebruikt, soms met lichte verschillen in methodologie, zoals het aantal deelnemers of de duur van het traject: consensusconferenties, núcleos de intervención participativa, burgerjury’s, Planungszelle, enzovoort.
Huidige en vroegere projecten
Deliberatieve democratie-initiatieven ondersteund door de Stichting
-
Burgertop G1000 (2011) en Burgerpanel G1000 (G32) (2012)
- Belgisch G1000-platform voor democratische innovatie (2013-2020), dat het Ostbelgien-model (2018) ontwikkelde, formeel aangenomen door het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap van België (2019) (website)
Door de Stichting geïnitieerde burgerpanels
- Federaal burgerpanel over vergrijzing (2014)
- Europees burgerpanel over de rol van plattelandsgebieden in het Europa van morgen (2006–2007)
- Regionaal burgerpanel "Nos zones rurales, demain en Europe" (2006-2007)
- Federaal burgerpanel over GGO-teelten (2003)
- Regionaal burgerpanel over ruimtelijke ordening, mobiliteit en duurzame ontwikkeling (2001)
Deliberatieve democratie-initiatieven waarbij de Stichting betrokken is
De Stichting heeft de volgende processen op verschillende manieren ondersteund, onder meer in een adviserende rol, als lid van een stuurgroep of via de coördinatie van een specifiek werkdomein:
- 1ste deliberatieve Commissie van het Waals Parlement over burgerassemblees (2023-2024), lid van het Begeleidingscomitét
NB: De deliberatieve Commissies van het Waals Parlement brengen parlementsleden en gelote burgers samen. Deze eerste deliberatieve Commissie is gebaseerd op een burgerinitiatief met als titel: “Hoe kunnen Waalse burgers op een deliberatieve en permanente manier worden betrokken bij de besluitvorming, geïnspireerd onder meer door de permanente burgerdialoog in de Duitstalige Gemeenschap, die werkt met loting?” - Waals burgerpanel over klimaat (2021-2022), lid van het Begeleidingscomité
- Deliberatieve burgercommissies van het Waals Parlement (2021-…), lid van het Begeleidingscomité
(Het principe van deliberatieve burgercommissies, samengesteld uit 10 parlementsleden en 30 gelote burgers, werd op 28.10.2020 goedgekeurd door het Waals Parlement.) - Het “Jongerenparlement” van Wallonië over de strategie voor duurzame ontwikkeling (2018)
- Burgerpanel van het Waals Parlement over vergrijzing (2017)
- Mobiliteitsparlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2017)
- G100-Comité over de uitbreiding van een winkelcomplex, Louvain-la-Neuve (2017), cofinancier
- Burgerparlement voor het klimaat in de Provincie Luxemburg (2015), lid van het Begeleidingscomité
- Europees burgerpanel georganiseerd door ECAS (2010), lid van het Opvolgingscomité
- Europese burgerconsultaties (2009), mede-coördinator van het evaluatieteam (Evaluatierapport, in het Engels)
Nuttige referenties
Beleidsmakers, professionals in burgerparticipatie, onderzoekers en iedereen die burgers nauwer wil betrekken bij de ontwikkeling van het publieke beleid, kunnen de volgende bronnen nuttig vinden:
- Stichting voor Toekomstige Generaties & G1000 (2019), 15 vragen die u zich moet stellen vóór de opstart van burgerparticipatie- en deliberatieprocessen zoals een panel, conferentie of burgerassemblee
Als antwoord op de vele vragen over deliberatieve democratieprocessen die aan de Stichting voor Toekomstige Generaties en het door haar ondersteunde G1000-team werden gesteld door beleidsmakers van uiteenlopende strekkingen en bestuursniveaus, werden 15 kernpunten geformuleerd waarmee rekening moet worden gehouden bij de opzet van burgerdeliberaties (en die doorgaans ook relevant zijn voor andere vormen van burgerparticipatie).
1. Welke initiële verwachtingen en doelstellingen? 2. Welke relatie en welk statuut ten opzichte van bestaande besluitvormingsprocessen? 3. Welke representativiteit en welke rekrutering van deelnemers? 4. Welke politieke ondersteuning? 5. Welke administratieve ondersteuning? 6. Wie stuurt aan, organiseert en faciliteert? 7. Welke plaats voor experten? 8. Welke vraag of vragen worden voorgelegd? 9. Wie formuleert de vraag of vragen? 10. Moeten de grenzen van de politieke bevoegdheden vooraf worden vastgelegd? 11. Welke methodes zorgen ervoor dat iedereen daadwerkelijk kan deelnemen? 12. Hoe wordt feedback georganiseerd naar de deelnemers en andere burgers? 13. Welke continuïteit wordt verzekerd? 14. Hoe kan het debat worden verbreed? 15. Welk budget is voorzien? - OESO (2020), Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions – Catching the Deliberative Wave (enkel in het Engels)
Deze eerste vergelijkende empirische studie analyseert hoe deliberatieve processen die representatief zijn voor de diversiteit van een bevolking (zoals burgerassemblees en burgerjury’s) wereldwijd worden ingezet in de publieke besluitvorming.
De studie is gebaseerd op gegevens uit 289 casestudies tussen 1986 en oktober 2019, voornamelijk in OESO-landen, en identificeert 12 verschillende modellen van deliberatieve processen. Ze formuleert principes van goede praktijken voor deliberatieve besluitvorming in het publieke domein en verkent drie pistes voor de institutionalisering van burgerdeliberatie. Leden van G1000 maakten deel uit van de internationale adviesgroep..
Highlights |
Full Report